Một tỷ người dân Ấn Độ có thể gặp rủi ro bởi chính sách mới của Chính phủ

09:38, Thứ Ba, 28/02/2017 (GMT+7)

(XHTT) - Trong chuyến thăm và làm việc với Bộ TT&TT cách đây vài ngày, Đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam cho biết nước này đang đang xây dựng cơ sở dữ liệu về người dân, trong đó lấy dấu vân tay của 10 ngón tay của từng người dân, từ đó hỗ trợ người dân rất nhiều trong công việc hàng ngày của họ như: Lập tài khoản ngân hàng, lấy bằng lái xe, đăng ký tuyển dụng, … nhằm thúc đẩy thương mại điện tử. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích đem lại, liệu Ấn Độ đã chuẩn bị sẵn sàng cho cả người dân lẫn cơ quan quản lý các phương án xử lý nếu những dữ liệu này bị đánh cắp? Và nhiều người đang tự hỏi liệu các chính sách này có tồn tại được lâu dài?

Sử dụng dữ liệu sinh trắc học và số định danh công dân để thanh toán

Tháng 11 năm ngoái, thủ tướng Ấn Độ Modi đã bất ngờ ra lệnh hủy bỏ lưu hành các tờ tiền mệnh giá 500 và 1000 rupee - hai tờ tiền đang chiếm hơn 86% lượng tiền lưu hành của nước này, gây ra tình trạng thiếu hụt tiền mặt trầm trọng. Động thái này của Chính phủ Ấn Độ nhằm buộc người dân phải sử dụng tới phương thức thanh toán trực tuyến để chi trả cho các giao dịch và Aadhaar (cơ quan thu thập dữ liệu cá nhân duy nhất của Ấn Độ được thành lập từ năm 2009 để nhận dạng người dân và đảm bảo rằng lợi ích của nhà nước sẽ được chi trả vào đúng các tài khoản ngân hàng của họ) được coi là chìa khóa trong kế hoạch của Modi. Các số định danh người dân do Aadhaar thiết lập cùng với dữ liệu sinh trắc học của họ sẽ được sử dụng để thực hiện các thanh toán.

Người dân Ấn Độ sử dụng số định danh Aadhaar và dấu vân tay để thực hiện thanh toán.
Người dân Ấn Độ sử dụng số định danh Aadhaar và dấu vân tay để thực hiện thanh toán.

Hiện nay, Aadhaar cũng cho phép người dùng thực hiện thanh toán với 119 ngân hàng và còn đang đề nghị Ngân hàng dự trữ Ấn Độ cho phép sử dụng số Aadhaar để xác thực khách hàng lập tài khoản mới. 46 triệu người đã tham gia chương trình này sau lệnh cấm của Thủ tướng.

Cùng với đó, Chính phủ Ấn Độ cũng tung ra hàng loạt các chương trình ưu đãi cho phương thức thanh toán điện tử như: giảm giá, bỏ đánh thuế các giao dịch giá trị thấp… khiến người dân thấy rằng giao dịch điện tử rẻ hơn giao dịch bằng tiền mặt. Đây là một trong số ít các quốc gia mà các chương trình ưu đãi cho thanh toán điện tử được thực hiện bởi nhà nước thay vì doanh nghiệp.

Với những nỗ lực đó, Google ước tính rằng thị trường thanh toán điện tử của Ấn Độ sẽ tăng lên khoảng 10 lần, đạt 500 tỉ USD vào năm 2020.

Chính phủ nước này cũng đang tìm cách để liên thông tất cả các cơ sở dữ liệu với nhau, hình thành dữ liệu về khoảng 88% dân số nước này, từ hồ sơ nhập học tới hộ chiếu, hóa đơn mua khí đốt… nhằm hình thành một hệ thống quản lý xuyên suốt.

Động thái quyết liệt của Chính phủ Ấn Độ dường như là biện pháp tốt thúc đẩy người dân giảm giao dịch bằng tiền mặt, hướng tới mục tiêu cao hơn là hạn chế tình trạng tham nhũng và trốn thuế vốn rất thịnh hành tại đây. Tuy nhiên, theo nhìn nhận từ phía các chuyên gia về bảo mật thì nó đang tồn tại nhiều vấn đề và đã có ý kiến cho rằng Ấn Độ sẽ khó có thể kéo dài chương trình này. 

Những “sự cố” đầu tiên

Tờ Bloomberg vừa đăng tải một bài viết về nguy cơ hàng tỷ người dân Ấn Độ bị gặp rủi ro bởi chính sách hạn chế dùng tiền mặt của chính phủ nước này. Theo bài viết, anh Shivam Shankar Singh - một công dân sinh sống tại Ấn Độ đã nhận được một email từ một cơ quan thuộc chính phủ Ấn Độ. Trong mail có tên, địa chỉ, số điện thoại di động và số tài khoản ngân hàng cùng với một mã chuyển tiền và các khoản đầu tư thực được hiện tại một trang trại bò sữa. Và quan trọng nhất là tất cả các thông tin trên không phải là thông tin của anh này.

Đây là một phần trong các thông tin chi tiết được kê khai theo yêu cầu của chương trình thu thập dữ liệu cá nhân và dữ liệu sinh trắc họccủa Chính phủ Ấn Độ, phục vụ kế hoạch thúc đẩy thanh toán điện tử của nước này.

Shingh đã gọi tới số điện thoại được ghi trong email song không có ai nhấc máy. Email này không khuyến cáo người đọc click và đường link nào đó hoặc yêu cầu cung cấp thông tin gì, vì vậy có vẻ nó không phải là một email lừa đảo. Nó có vẻ như một dữ liệu cá nhân giả được làm giả, sử dụng địa chỉ email của anh này để hưởng các lợi ích của chính phủ (các chương trình hỗ trợ). Hoặc có thể là ai đó đã gửi nhầm thông tin cá nhân của người khác vào email của anh. Và nếu trường hợp thứ hai xảy ra thì thật là bất cập, không ai muốn tất cả các dữ liệu cá nhân của mình bị gửi nhầm tới một người khác, đặc biệt nếu rơi vào tay kẻ xấu, nhiều điều tồi tệ sẽ xảy ra.

Aadhaar - cơ quan chịu trách nhiệm thu thập các dữ liệu cá nhân này cho biết không có dữ liệu nào bị rò rỉ từ hệ thống của họ. Bộ Doanh nghiệp vừa và nhỏ - đơn vị gửi email nói trên cho biết họ đã mở một cuộc điều tra về email nói trên song chưa có kết quả chi tiết. Song dù nguyên nhân là gì thì vụ việc trên cũng đặt ra một dấu chấm hỏi đối với Aadhaar rằng dữ liệu cá nhân của người dân đang được lưu trữ, sử dụng và bảo mật như thế nào?

Nhiều người nghi ngờ về tính khả thi lâu dài các giải pháp của Ấn Độ bởi kế hoạch sử dụng các dữ liệu sinh trắc học cá nhân cho thanh toán điện tử và làm nhiều thủ tục khác không phải bây giờ mới có. Nhiều quốc gia trên thế giới đang tranh cãi về việc có nên hình thành cơ sở dữ liệu này và phục vụ nó cho mục đích rộng rãi hay không? Năm 2010, vương quốc Anh đã công bố hủy bỏ kế hoạch xây dựng cơ sở dữ liệu đăng ký định danh dân cư sau khi có những ý kiến cho rằng nó xâm phạm tới quyền tự do dân sự. Pháp cũng đang tranh luận về việc xây dựng một cơ sở dữ liệu khổng lồ về các dữ liệu sinh trắc học của người dân, với lý do rằng làm sao có thể đảm bảo cơ sở dữ liệu này được an toàn tuyệt đối trong bối cảnh chiến tranh mạng hiện nay. Ủy ban thương mại Liên bang Mỹ thì cho biết khiếu nại của người dân về việc bị đánh cắp danh tính là lý do được khiếu nại nhiều thứ 2 trong tổng số khiếu nại cơ quan này nhận được năm 2015.

Tuy nhiên, đây cũng chỉ là đánh giá bề ngoài. Hiện cũng có những quốc gia đang triển khai phương thức thanh toán sử dụng dấu vân tay, ví dụ như Nhật Bản. Quốc gia này đang thử nghiệm việc cho phép du khách nước ngoài đến Nhật Bản có thể đăng ký thông tin về dấu vân tay kèm theo thẻ thanh toán và có thể sử dụng dấu vân tay để mua sắm tại nhà hàng, khách sạn và một số khu vực du lịch trọng điểm. Vì vậy, cũng có thể, kế hoạch của Chính phủ Ấn Độ sẽ tạo một bước tiến đột phá trong phương thức thanh toán ở quốc gia này. 

 

Hoàng Vũ (Theo Bloomberg)
 

 
.
.
.

.
.
.