Xây dựng công dân toàn cầu, Việt Nam cần chú ý những gì?

14:09, Thứ Ba, 27/09/2016 (GMT+7)
Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 đang làm thay đổi cả thế giới, mở ra cơ hội song cũng đặt ra nhiều thách thức đối với tất cả các quốc gia, trong đó có Việt Nam. Một trong số đó là việc xây dựng và phát triển nguồn nhân lực theo chuẩn công dân toàn cầu. Nhiều quốc gia trên thế giới đã đi trước về vấn đề này và Việt Nam cần học hỏi, lưu ý những gì trong chiến lược của mình?
 
Đào tạo về CNTT - cần sự đồng hành của tất cả các bộ, ngành và cả doanh nghiệp
 
Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 được nói tới ở đây chính là sự bùng nổ của việc ứng dụng CNTT và internet vào mọi mặt của đời sống xã hội. Vì vậy, một trong những nền tảng không thể thiếu của một công dân toàn cầu chính là việc phải có những kiến thức, những kỹ năng nhất định về CNTT. Nó là công cụ, là phương tiện giúp rút ngắn con đường tiến tới thành công trong mọi lĩnh vực.
 
Việt Nam đã làm gì để đưa những kiến thức về CNTT tới người dân? Theo chia sẻ của Bộ trưởng Bộ Giáo dục & Đào tạo Phùng Xuân Nhạ tại Diễn đàn cấp cao ICT Việt Nam 2016 diễn ra mới đây, CNTT đang được đưa vào chương trình giáo dục như một trong những môn học bắt buộc, phổ cập ở tất cả các trường, các cấp học. Ngành Giáo dục cũng đang xây dựng một đề án về chương trình đào tạo CNTT tổng thể và phù hợp với tình hình phát triển của đất nước hiện nay cũng như đón đầu các nhu cầu phát triển trong bối cảnh cuộc cách mạng số.
Bộ trưởng Bộ Giáo dục & Đào tạo chia sẻ về định hướng đào tạo CNTT tại Vietnam ICT Summit 2016
Bộ trưởng Bộ Giáo dục & Đào tạo chia sẻ về định hướng đào tạo CNTT tại Vietnam ICT Summit 2016
Tuy nhiên, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ cũng cho biết để có thể có một chương trình đào tạo đúng và đủ, xây dựng được một nguồn nhân lực đáp ứng đúng yêu cầu của xã hội, ngành Giáo dục rất cần sự đồng hành của các Bộ, ngành liên quan khác, đặc biệt là các tổ chức, doanh nghiệp, tập đoàn CNTT lớn đang hoạt động tại Việt Nam. Ngành Giáo dục có chuyên môn về đào tạo, còn chuyên môn về CNTT thì rất cần sự hỗ trợ.
 
Ngoại ngữ: Có nên đầu tư trọng điểm?
 
Liên quan tới tiêu chí thứ hai - ngoại ngữ, Đại sứ Phạm Sanh Châu, Tổng thư ký Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam cho biết, trong hơn 20 năm qua, trình độ CNTT của Việt Nam đã có sự phát triển nhanh và mạnh, đặc biệt là từ khi cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt có chủ trương phát triển lĩnh vực này. Tuy nhiên, mặt bằng về trình độ ngoại ngữ (tiếng Anh) của Việt Nam lại không phát triển tương xứng. Đó là một rào cản lớn trong việc nhân lực Việt Nam tiếp cận những tư tưởng đổi mới, những cơ hội từ bên ngoài. 
 
GS Trần Văn Nhung: Tiếng Anh cần phải là ngôn ngữ thứ hai sau tiếng Việt chứ không chỉ là một ngoại ngữ
GS Trần Văn Nhung: Tiếng Anh cần phải là ngôn ngữ thứ hai sau tiếng Việt chứ không chỉ là một ngoại ngữ
Tiếng Anh cũng đã được đưa vào chương trình đào tạo trong nhà trường từ lâu. Các trung tâm đào tạo tiếng Anh nở rộ ở khắp nơi song tới nay mặt bằng trình độ ngoại ngữ của Việt Nam đang thua kém hẳn so với phần lớn các nước trong khu vực ASEAN. Hầu hết các nước ASEAN đều nói tiếng Anh, phổ cập trong công việc cũng như giao tiếp hàng ngày trong khi Việt Nam thì đó vẫn như là một ngoại ngữ.
 
Theo Giáo sư Trần Văn Nhung, Tổng thư ký hội đồng Chức danh Giáo sư Nhà nước, một trong những lý do khiến chúng ta đi sau các nước trong khu vực về trình độ tiếng Anh là xuất phát từ chính chiến lược đào tạo. Tiếng Anh cần được coi là ngôn ngữ thứ hai sau tiếng Việt chứ không chỉ một ngoại ngữ nữa.  
 
Trong lúc chờ việc đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ 2 được sử dụng tại Việt Nam, Đại sứ Phạm Sanh Châu lại đưa ra một đề xuất khá “lạ”. Ông cho biết, từ đề xuất “đầu tư có trọng điểm” trong lĩnh vực CNTT, cho các startup, ông nghĩ rằng nên chăng trong đào tạo tiếng Anh, chúng ta nên chăng cũng hãy đầu tư có trọng điểm, đầu tư cho những người có đam mê, hoài bão. Bởi đam mê chính là động lực thúc đẩy họ học nhanh, ứng dụng nhanh. Có động lực thì ắt sẽ thành công.
 
Đừng quên vai trò của văn hóa
 
CNTT và ngoại ngữ được coi là hai đặc điểm chính của một người công dân toàn cầu, đưa Việt Nam nói chung và tất cả các quốc gia hội nhập quốc tế. Việt Nam mới bắt đầu chiến lược xây dựng này gần đây song nhiều quốc gia (đặc biệt là những quốc gia phát triển) đã đi trước chúng ta nhiều năm. Họ có nền tảng tốt về cả CNTT lẫn ngoại ngữ song họ cũng đang gặp phải một vấn đề rất lớn - văn hóa. 
Đại sứ Phạm Sanh Châu: Đừng quên phát triển một nền văn hóa tương xứng
Đại sứ Phạm Sanh Châu: Đừng quên vai trò của việc phát triển một nền văn hóa tương xứng
 
Chủ nghĩa khủng bố đang có xu hướng bùng nổ trên toàn thế giới, trọng điểm lại chính là ở những quốc gia phát triển. Sự xung đột sắc tộc, văn hóa là một trong những nguyên nhân chủ yếu dẫn tới tình trạng đó. Công nghệ phát triển, xã hội phát triển song văn hóa chấp nhận sự khác biệt lại không theo kịp điều đó - Đại sứ Phạm Sanh Châu chia sẻ.
 
Việt Nam mới bắt tay vào xây dựng những công dân toàn cầu, nên hãy quan tâm tới vấn đề này ngay từ khi bắt đầu. Văn hóa Việt Nam thì vô cùng đa dạng và phong phú. Vì vậy, trước khi chấp nhận sự khác biệt từ các nền văn hóa của nước khác, chúng ta hãy học các kỹ năng để chấp nhận sự khác biệt về văn hóa, phong tục tập quán của những địa phương khác nhau trên cả nước.
 
Chúng ta đang tìm cách để làm sao phát triển nguồn nhân lực đón đầu cuộc cách mạng số. Mục tiêu sau cùng cũng là đưa đất nước đi lên. Tuy nhiên, chúng ta không mong muốn một tương lai phát triển mà con người càng trở nên xa cách hơn, ít hiểu biết về nhau hơn, khó chấp nhận nhau hơn. Vì vậy, đừng quên vai trò của việc phát triển một nền văn hóa tương xứng.
 
PV
 
.
.
.

.
.
.