Triệt tin nhắn rác: Cần kết hợp cả hai "cánh"

13:16, 09/06/2017

(XHTT) - Nghị định 49/2017/NĐ-CP ra đời được coi là chìa khóa để giải quyết vấn nạn tin rác, tin nhắn lừa đảo. Tuy nhiên, chỉ siết chặt việc tuân thủ nghị định 49 có lẽ là chưa đủ.

(XHTT) - Nghị định 49/2017/NĐ-CP ra đời được coi là chìa khóa để giải quyết vấn nạn tin rác, tin nhắn lừa đảo. Tuy nhiên, chỉ siết chặt việc tuân thủ nghị định 49 có lẽ là chưa đủ.

Nghị định 49 - “khắc tinh” của tin rác

Theo số liệu thống kê từ cơ quan quản lý, số lượng tin nhắn rác tin nhắn lừa đảo mà người dùng nhận được chủ yếu xuất phát từ các số sim rác. Để xử lý tình trạng này, từ cuối năm 2016 đến nay cơ quan quản lý đã thực hiện những biện pháp hết sức mạnh tay. Ví dụ như yêu cầu và kiểm tra gắt gao việc nhà mạng thu hồi hết sim đã kích hoạt sẵn trên tất cả các kênh phân phối; Yêu cầu các doanh nghiệp thực hiện các giải pháp kỹ thuật để ngăn chặn tin rác trên hệ thống và phải báo cáo nội dung này với cơ quan quản lý hàng tháng.

Tại cuộc họp giao ban Quản lý nhà nước tháng 5/2017 diễn ra chiều ngày 05/6/2017, VNPT cho biết trong tháng 5 doanh nghiệp này đã chặn tổng cộng 340.000 tin nhắn rác, tương đương 12.500 tin nhắn rác/ngày. Tổng số thuê bao bị chặn là 6.500 thuê bao, tương đương 240 thuê bao/ngày, đảm bảo tỉ lệ chặn thành công các nguồn phát tán tin nhắn rác là hơn 90%. MobiFone cũng cho biết tổng số tin nhắn rác đã bị nhà mạng này chặn trong tháng 5 là trên 11 triệu tin nhắn rác, giảm hơn 3,2% so với cùng kỳ năm ngoái.

Nhờ đó, lượng tin nhắn rác người dân nhận được mỗi ngày đã giảm đi đáng kể so với trước đây. Vẫn có những tin nhắn quảng cáo được gửi tới máy của thuê bao song phần lớn là tin nhắn có Brand name – tin nhắn chính thống từ các cửa hàng, nhãn hàng.

Ngày 24/4/2017, Nghị định 49/NĐ-CP ra đời, với những quy định mới được cho là sẽ tạo bước đột phá trong hoạt động quản lý thông tin thuê bao trả trước - chìa khóa để giải quyết vấn đề sim rác. Với Nghị định này, thông tin thuê bao di động sẽ được lấy chi tiết hơn so với trước đây (ngoài thông tin về giấy tờ tùy thân phải bổ sung ảnh chụp người đến sửa đổi, bổ sung thông tin thuê bao). Các nhà mạng sẽ bị phạt rất nặng cho mỗi thuê bao có thông tin không chính xác với số tiền có thể lên tới hàng chục tỷ đồng. Vì vậy, chắc chắn các nhà mạng di động sẽ phải thực hiện nghiêm túc việc kiểm tra, bổ sung thông tin thuê bao chính xác.

Từ việc có thông tin chính xác về tất cả các thuê bao, việc xử phạt người gửi tin rác sẽ diễn ra dễ dàng hơn. Khi trách nhiệm và tiền phạt được quy đúng người đúng tội thì việc gửi tin rác từ sim cá nhân sẽ chấm dứt.

Giải pháp nào cho tin rác xuất phát từ các doanh nghiệp?

Ngoài tin rác gửi từ các sim cá nhân thì vẫn còn những tin rác gửi từ các đầu số dịch vụ - hay nói một cách khác là tin nhắn từ các doanh nghiệp cung cấp nội dung (CP). Các doanh nghiệp này thuê đầu số để cung cấp dịch vụ nội dung cho thuê bao di động.

Để quản lý các tin nhắn rác theo diện này, Bộ TT&TT đã trực tiếp quản lý các đầu số cho thuê và thực hiện thanh tra và xử phạt các CP vi phạm. Đề xuất Bộ TT&TT sẽ là đơn vị trực tiếp quản lý và cấp phát các đầu số dịch vụ cho các CP có từ năm 2009, khi mà các CP “kêu” nhà mạng đòi tỷ lệ phân chia doanh thu dịch vụ quá cao. Thời điểm đó, đề xuất này được đồng ý về mặt chủ trương vì còn mang lại một số lợi ích khác như giúp kiểm soát chặt chẽ hơn quy trình quản lý tin nhắn rác, dễ dàng áp các chế tài xử phạt đối với bất kỳ một nhà cung cấp dịch vụ nào sở hữu đầu số nếu họ vi phạm (vì không liên quan tới lợi ích kinh tế). Tuy nhiên cũng phải tới vài năm sau đó các đầu số này mới chính thức được thu hồi về Bộ để quản lý.

Từ đó tới nay, việc phạt các doanh nghiệp do phát tán tin nhắn rác cũng có phần được tăng cường hơn so với thời đầu số còn do các nhà mạng quản lý. Hàng chục vụ xử phạt đã được thực hiện mỗi năm. Đỉnh điểm là vụ xử phạt 1,7 tỷ đồng đối với 4 doanh nghiệp vào tháng 3/2013 (Tinh Vân Telecom bị phạt 583 triệu đồng, Hà Thành bị phạt 929 triệu đồng, Lạc Hồng 80 triệu đồng và EWAY 47 triệu đồng).

Tuy nhiên, có vẻ mức xử phạt chưa đủ răn đe nên số lượng doanh nghiệp bị phạt vẫn khá lớn. Cứ thanh kiểm tra là có doanh nghiệp vi phạm. Riêng trong tháng 5 vừa qua, cũng đã có 5 doanh nghiệp bị thanh tra Sở TT&TT Hà Nội và Thanh tra Bộ TT&TT phạt với tổng số tiền lên tới gần 300 triệu đồng vì gửi tin rác (VMG bị phạt 120 triệu đồng, Công ty Cổ phần thương mại và phát triển dịch vụ viễn thông Việt; H2T Việt Nam và Giải trí Đất Việt bị xử phạt 40 triệu đồng mỗi đơn vị; Công ty cổ phần Đầu tư phát triển Công nghệ và Truyền thông  bị phạt 45 triệu đồng).

Tại cuộc họp giao ban Quản lý nhà nước tháng 5/2017, Bộ trưởng Bộ TT&TT Trương Minh Tuấn tiếp tục yêu cầu các doanh nghiệp nghiêm túc thực hiện, đẩy mạnh hơn nữa các biện pháp để triệt tin nhắn rác như cam kết đã ký. Đồng thời yêu cầu việc xử lý sim rác, tin nhắn rác cần phải được thực hiện thường xuyên, liên tục như đánh răng, rửa mặt hàng ngày.

Thiết nghĩ, để việc xử lý tin nhắn rác triệt để thì cần thực hiện quyết liệt trên cả hai "cánh", xóa bỏ SIM rác và siết chặt quản lý CP. Việc thanh tra, xử phạt các CP gửi tin rác cũng cần phải làm thường xuyên liên tục. Có như vậy mới có thể hoàn toàn xóa bỏ được vấn nạn này.

Hoàng Vũ

.